Building Capitalism: radykalizm, który się opłacił

Anders Åslund w monumentalnej pracy porównuje strategie transformacji w całym byłym bloku sowieckim — od polskiej terapii szokowej po rosyjski gradualizm. Jego wniosek jest jednoznaczny i kontrowersyjny: szybkość i radykalizm reform były kluczowe dla sukcesu, a kraje, które wahały się z głębokimi zmianami własnościowymi, stworzyły przestrzeń dla kapitalizmu oligarchicznego i korupcji.

Wahanie jako pułapka

Åslund odwraca popularną intuicję, że „ostrożniej znaczy bezpieczniej”. W jego analizie to właśnie gradualizm był ryzykowny: przeciągające się reformy dawały czas grupom interesu, by przejąć kontrolę nad procesem i wypaczyć jego efekty. Radykalizm nie był brawurą, lecz sposobem na odebranie inicjatywy tym, którzy zyskiwali na chaosie.

Przestroga dla Polski

Polska jest u Åslunda przykładem drogi udanej. Ale jego teza ma ostrze skierowane w teraźniejszość: skoro wahanie i „stopniowość” sprzyjają przechwytywaniu gospodarki przez elity, to zatrzymanie prywatyzacji i rozbudowa sektora SSP są dokładnie tym ruchem, który tworzy renty do przejęcia. Åslund przypomina, że w reformach determinacja bywa najlepszą ochroną przed korupcją.

Źródło: Building Capitalism, Anders Åslund (Cambridge UP) · ← wróć do: Analizy: Polska i CEE