Estoński cud: radykalizm jako przepis na sukces

Były premier Estonii Mart Laar opisuje estońską transformację jako najbardziej radykalny i zarazem najbardziej udany przypadek w regionie. Płaski podatek dochodowy, pełna liberalizacja gospodarki, przyspieszona prywatyzacja i wczesna cyfryzacja administracji przekształciły postsowieckie państwo bez surowców w jedną z najbardziej konkurencyjnych gospodarek Europy.

Prostota kontra uznaniowość

Estoński model opierał się na eliminowaniu uznaniowości urzędnika. Im prostsze reguły podatkowe i procedury, tym mniej okazji do korupcji i tym łatwiej o przedsiębiorczość. Laar potraktował brak zasobów naturalnych jako atut: skoro nie było czego „rozdawać”, rozwój musiał opierać się na pracy, kapitale i technologii, a nie na politycznej dystrybucji renty.

Kontrapunkt dla polskiej debaty o SSP

Estonia jest niewygodnym przykładem dla zwolenników „narodowych czempionów”. Dowodzi, że kraj bez rozbudowanego sektora państwowego może być bogatszy i bardziej innowacyjny od sąsiadów obwieszonych państwowymi koncernami. Dla Polski to zaproszenie do trudnego pytania: czy nasze spółki Skarbu Państwa naprawdę nas wzmacniają, czy tylko dają politykom poczucie kontroli, za które płacimy niższą konkurencyjnością?

Źródło: The Estonian Miracle, Mart Laar (European View, 2008) · ← wróć do: Analizy: Polska i CEE