Kawalec 1989: pomysł, który wyprzedził transformację

Zanim padło słowo „transformacja”, Stefan Kawalec opublikował artykuł, który jako jeden z pierwszych przedstawiał całościową koncepcję prywatyzacji polskiej gospodarki. To dokument odważny — powstał jeszcze w realiach schyłkowego PRL, a proponował rzeczy wówczas nie do pomyślenia: masowe przekazanie własności obywatelom i budowę rynku kapitałowego od podstaw.

Sprawiedliwość i wykonalność

Kawalec mierzył się z dylematem, który do dziś dzieli ekonomistów: jak sprywatyzować szybko i zarazem sprawiedliwie. Pomysł nieodpłatnej dystrybucji akcji miał dać obywatelom udział w majątku, który formalnie i tak był „ich”. Autor nie ukrywał jednak wyzwań — prawnych, technicznych i politycznych — które później okazały się kluczowe dla wyników polskiej prywatyzacji.

Dlaczego warto do niego wrócić

Tekst Kawalca to przypomnienie, że polska transformacja nie spadła z nieba ani nie została w całości „przywieziona z Zachodu” — miała rodzime intelektualne korzenie. Dla dzisiejszej debaty to także lekcja skromności: wiele pomysłów, które brzmią nowatorsko w 2026 roku, dyskutowano już u progu przemian. Warto znać tę genealogię, zanim znów ogłosi się „nową” prywatyzację.

Źródło: Stefan Kawalec, „Privatization of the Polish Economy”, Communist Economies (1989) · ← wróć do: Analizy prywatyzacji