Blog · 2026-03-17
Korzyści z prywatyzacji: dowody, nie hasła
Stijn Claessens i Simeon Djankov robią coś, czego brakuje w wielu debatach: sprawdzają na danych, czy prywatyzacja rzeczywiście działa. Analizując tysiące firm z krajów Europy Wschodniej, pokazują wyraźną poprawę produktywności, efektywności i rentowności po przejściu przedsiębiorstw w ręce prywatne. To nie ideologia — to statystyka.
Efekt zależy od otoczenia
Badanie jest jednak zniuansowane. Autorzy identyfikują czynniki, które wzmacniają lub osłabiają korzyści z prywatyzacji: jakość ładu korporacyjnego, strukturę własnościową i poziom konkurencji rynkowej. Sam transfer własności nie wystarczy — prywatny monopolista bez konkurencji może być niewiele lepszy od państwowego. Prywatyzacja i liberalizacja muszą iść w parze.
Wniosek dla Polski
To ważny głos w polskim sporze, w którym często pada argument „a bo prywatyzacja nie zawsze się udaje”. Claessens i Djankov odpowiadają: udaje się, i to mierzalnie, pod warunkiem że towarzyszy jej konkurencja i porządny nadzór. Dla sektora SSP oznacza to prosty przepis — nie tylko sprzedawać, ale i otwierać rynki oraz budować twarde reguły ładu korporacyjnego.
Źródło: Privatization benefits in Eastern Europe, Claessens & Djankov (2002) · ← wróć do: Analizy: Polska i CEE