Blog · 2026-03-09
Mart Laar: radykalizm, który się opłacił
Były premier Estonii Mart Laar opowiada w tym wywiadzie o kraju, który wybrał najbardziej bezkompromisową ścieżkę transformacji w regionie. Płaski podatek dochodowy, pełna wymienialność waluty, szybka prywatyzacja i odważna cyfryzacja administracji przekształciły małe, postsowieckie państwo w jednego z liderów wolności gospodarczej. Laar żartował, że reformy przeprowadzał, bo z ekonomii znał głównie jedną książkę — Miltona Friedmana — i wziął ją dosłownie.
Mała gospodarka, wielka odwaga
Estoński przykład obala wymówkę, że „na reformy trzeba czasu i wielkich zasobów”. Laar postawił na prostotę: mniej wyjątków, mniej urzędniczej uznaniowości, więcej przejrzystości. Brak zasobów naturalnych okazał się atutem — nie było czego „rozdawać”, więc rozwój musiał opierać się na przedsiębiorczości i technologii, a nie na rencie surowcowej.
Czego uczy Polskę
Estonia pokazuje, że determinacja bije rozmiar. Dla Polski, wciąż obciążonej sektorem spółek Skarbu Państwa, przekaz jest prosty: konkurencyjność bierze się z prostych reguł i ograniczonej roli państwa, a nie z „narodowych czempionów”. Laar udowodnił, że kraj bez ropy i bez wielkich koncernów może wyprzedzić bogatszych sąsiadów, jeśli tylko zaufa rynkowi.
Źródło: Interview with Mart Laar (2006) · ← wróć do: Rozmowy o prywatyzacji