Politycy i firmy w CEE: gdy liczą się kontakty, nie kompetencje

Stijn Claessens i Simeon Djankov badają relacje między politykami a przedsiębiorstwami w siedmiu krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Ich temat to „kapitalizm kumoterski” — system, w którym o powodzeniu firmy decydują nie kompetencje i konkurencja, lecz bliskość do władzy. To empiryczne studium mechanizmu, który psuje gospodarki mimo formalnie rynkowych reguł.

Renta z koneksji

Autorzy dokumentują, jak firmy z dobrymi kontaktami politycznymi otrzymują preferencyjny dostęp do kredytów, zamówień publicznych i koncesji. Taka renta z koneksji zniekształca konkurencję: wygrywa nie najlepszy produkt, lecz najlepszy dojazd do ministra. Efekt to gorsza alokacja zasobów, słabsza innowacyjność i utrwalanie pozycji „swoich” kosztem sprawniejszych rywali.

Bezpośrednia lekcja dla SSP

Claessens i Djankov pokazują, że kumoterstwo kwitnie tam, gdzie prywatyzacja nie była połączona z budową silnych instytucji regulacyjnych i walką z korupcją. Rozbudowany sektor spółek Skarbu Państwa to idealne środowisko dla takiego układu: państwowa firma z natury żyje na styku polityki i biznesu. Dla Polski to argument, że mniej państwowej własności oznacza mniej okazji do kumoterstwa — a więc zdrowszą, bardziej konkurencyjną gospodarkę.

Źródło: Claessens & Djankov, „Politicians and firms in seven CEE countries” (2016) · ← wróć do: Analizy: świat i teoria