Privatizing Russia: dlaczego szybkość nie wystarczyła

Napisana przez architektów i obserwatorów rosyjskiej reformy książka „Privatizing Russia” tłumaczy logikę kuponowej prywatyzacji: chodziło o to, by błyskawicznie stworzyć klasę prywatnych właścicieli i uniemożliwić powrót komunizmu. Autorzy — zwolennicy rynku — bronią tempa reform, ale nie ukrywają, że polityczne targi i naciski grup interesu wypaczyły ich efekt.

Nieodwracalność kontra jakość

Rosyjscy reformatorzy postawili na nieodwracalność: lepiej szybko rozdać własność, choćby niedoskonale, niż czekać na idealny projekt, którego przeciwnicy nigdy nie dopuszczą. Ta strategia zablokowała powrót gospodarki planowej, ale kosztem jakości — rozproszone kupony nie stworzyły realnego nadzoru nad zarządami, a insiderzy szybko przejęli kontrolę.

Lekcja dla Polski

Kontrast z Polską jest pouczający. Polska prywatyzowała wolniej, ale na sprawniejszym fundamencie instytucjonalnym i częściej przez sprzedaż inwestorom, którzy realnie restrukturyzowali firmy. „Privatizing Russia” pokazuje, że nie ma jednej dobrej prędkości — jest tylko właściwe dopasowanie metody do jakości instytucji. Tam, gdzie państwo jest sprawne, można sobie pozwolić na staranność; tam, gdzie się rozpada, liczy się nieodwracalność.

Źródło: Privatizing Russia (MIT Press) · ← wróć do: Case studies prywatyzacji