Transformacja oczami społeczeństwa

Marek Szczepański i Anna Śliz patrzą na polską transformację nie z perspektywy ekonomisty, lecz socjologa: jak proces przechodzenia od socjalizmu do kapitalizmu odbierali sami Polacy. To ważne uzupełnienie twardych danych — bo reformy dzieją się w życiu konkretnych ludzi, a nie tylko w tabelach PKB.

Beneficjenci i przegrani

Autorzy pokazują, że transformacja podzieliła społeczeństwo na tych, którzy zyskali — młodych, wykształconych, mobilnych — i tych, którzy stracili poczucie bezpieczeństwa, zwłaszcza w regionach zdominowanych przez upadające zakłady państwowe. Stąd zjawisko „nostalgii za PRL-em” i sceptycyzm wobec wolnego rynku wśród części obywateli. Te postawy mają realne konsekwencje polityczne, w tym poparcie dla renacjonalizacji.

Dlaczego to ważne dla polityki reform

To badanie przypomina, że o trwałości reform decyduje nie tylko ich efektywność, ale i społeczna legitymacja. Dla dzisiejszej debaty o SSP wniosek jest praktyczny: prywatyzacja pozbawiona wiarygodnego planu dla przegranych zmiany łatwo pada ofiarą populizmu. Nie chodzi o rezygnację z reform, lecz o ich mądre przeprowadzenie — z osłonami i uczciwą komunikacją, które budują poparcie zamiast je tracić.

Źródło: The Point of View of the Polish Society, Szczepański & Śliz (2010) · ← wróć do: Analizy: świat i teoria