Rząd w transformacji: prywatyzacja jako reforma państwa

W tym wykładzie Andrei Shleifer stawia problem, który reformatorzy często pomijają: jak zbudować skuteczne państwo, gdy istniejący aparat biurokratyczny jest skorumpowany i nieudolny? Prywatyzacja, dowodzi, jest nie tylko sposobem na poprawę efektywności firm, ale też metodą ograniczenia destrukcyjnej roli takiego państwa — i stworzenia gruntu pod lepsze instytucje.

Mniej okazji do psucia

Shleifer odwraca zwykłe rozumowanie. Zamiast pytać „jak państwo ma lepiej zarządzać firmami”, pyta „jak ograniczyć zakres, w którym słabe państwo może szkodzić”. Prywatyzacja odbiera skorumpowanym urzędnikom narzędzia do sięgania po renty: mniej państwowych firm to mniej okazji do politycznej ingerencji, protekcji i łapówek. To reforma państwa przeprowadzona przez zmniejszenie jego zasięgu.

Znaczenie dla SSP

Ten argument jest szczególnie celny dla Polski. Apele o „profesjonalizację” zarządów spółek Skarbu Państwa rozbijają się o prostą prawdę: dopóki firmy są państwowe, będą narzędziem polityki, bo taka jest ich natura. Shleifer podpowiada, że najskuteczniejszą profesjonalizacją bywa wyjęcie firmy spod kontroli polityka. Silne państwo to nie państwo, które wszystkim zarządza, lecz takie, które dobrze egzekwuje ograniczoną liczbę reguł.

Źródło: Government in Transition, A. Shleifer (1997) · ← wróć do: Analizy: Polska i CEE