Sachs, Lipton, Summers: instrukcja obsługi transformacji

Ta praca trzech wybitnych ekonomistów — w tym Jeffreya Sachsa, doradcy polskiego rządu — była w 1990 roku czymś w rodzaju instrukcji obsługi prywatyzacji dla kraju, który dopiero co wyszedł z komunizmu. Autorzy mierzą się z pytaniami, na które nie było wtedy gotowych odpowiedzi: jak wycenić przedsiębiorstwo, gdy nie ma rynku; którą metodę prywatyzacji wybrać; jak zbudować instytucje kapitalizmu równolegle ze stabilizacją gospodarki.

Szybko, ale z głową

Autorzy opowiadają się za szybką prywatyzacją, ale nie naiwną. Ostrzegają, że sprzedaż firma po firmie potrwałaby dekady, więc proponują mechanizmy masowe — z jednoczesnym budowaniem pośredników finansowych, którzy zapewnią realny nadzór nad zarządami. To próba pogodzenia tempa z jakością, która stała się osią całej późniejszej debaty.

Dlaczego to wciąż aktualne

Choć tekst ma ponad trzy dekady, jego pytania wracają w 2026 roku przy „Prywatyzacji 2.0”. Jak wyceniać spółki Skarbu Państwa? Kto po prywatyzacji ma realnie pilnować zarządu? Sachs i współautorzy przypominają, że prywatyzacja to nie jednorazowa transakcja, lecz projekt instytucjonalny — i że najgorszym wyborem jest utknięcie w połowie drogi.

Źródło: Privatization in Eastern Europe: Poland (Brookings) · ← wróć do: Analizy prywatyzacji