Blog · 2026-04-24
Czy prywatyzacja podnosi wzrost? Sprawdźmy na danych
Adnan Filipović robi to, czego brakuje w ideologicznych sporach: testuje wpływ prywatyzacji na wzrost gospodarczy na danych panelowych z wielu krajów postkomunistycznych. To empiryczna weryfikacja intuicji, że prywatna własność napędza gospodarkę. Wynik jest pozytywny, choć — jak zwykle w dobrej ekonomii — obwarowany warunkami.
Efekt jest, ale zależy od instytucji
Filipović znajduje pozytywny związek między prywatyzacją a tempem wzrostu PKB. Ale efekt ten jest moderowany przez jakość instytucji prawnych i poziom korupcji: w krajach o słabych sądach i wysokiej korupcji prywatyzacja nie zawsze przyspieszała wzrost. To potwierdza wniosek powtarzany w całej literaturze — własność prywatna działa najlepiej na fundamencie sprawnych instytucji.
Wniosek dla Polski
Dla polskiej debaty ten wynik jest zachęcający: Polska ma stosunkowo sprawne instytucje, więc należy do grupy krajów, w których prywatyzacja realnie sprzyjała wzrostowi. To odbiera argument tym, którzy straszą, że „u nas prywatyzacja by nie zadziałała”. Zadziałała i działa — dane to potwierdzają. Warunek jest jeden: nie psuć instytucji, które ten efekt umożliwiają.
Źródło: Impact of Privatization on Economic Growth, A. Filipović (2006) · ← wróć do: Analizy: świat i teoria